Meet-up over woningbouw en moibliteit, 12 april 2018

Meet-up IMS over woningbouw en mobiliteit een succes!

Een maand geleden was de eerste Meet-Up van het Innovatieprogramma Mobiele Stad (IMS). IMS is een samenwerking tussen provincies, universiteiten en bedrijven om experimenten op te zetten over mobiliteit en innovatie. Experts, beleidsmakers en andere geïnteresseerde kwamen voor deze Meet-Up in het provinciehuis van Zuid-Holland bij elkaar om kennis en ervaring uit te wisselen over één van de lopende experimenten: Regionale woningbouwprogrammering in Zuid-Holland. Op deze interactieve middag stond de relatie tussen mobiliteit en de woningbouwopgave centraal en hebben we een Serious Game gespeeld om de mogelijkheden van gaming te ontdekken.

De Meet-Up was opgedeeld in drie ronden. Eerst lieten we ons vanuit drie perspectieven inspireren door experts op het gebied van mobiliteit en woningbouw. Het overheidsperspectief kwam van Mark Soeterbroek van de provincie Zuid-Holland. Frans Hollemans (marktpartij BPD) deelde zijn inzichten en uitdagingen over woningbouw rondom knooppunten en de overkoepelende blik kwam van Martijn Eskinasi van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De tweede ronde speelden alle deelnemers een Serious Game. Tot slot riep Edwin van Uum, die de middag in goede banen leidde, in het eindgesprek op tot reflectie van de middag als input voor het experiment.

Voor de pitches vertelde Erwin van der Krabben de groep over de relatie tussen Serious Gaming en de woningbouwopgave. Serious Gaming helpt de woningbouwopgaven door allerlei vormen van ruimtelijke informatie in een game te vatten om hiermee verschillende scenario’s te simuleren. Als je de parkeerbehoefte van binnenstedelijke gezinnen weet, welke besluiten kunnen dan inspelen om de parkeernorm te verlagen? Wat gebeurt er als de doelgroep veranderd of als er andere interventies worden gedaan?

 

 

Drie perspectieven op wonen en mobiliteit
Marc Soeterbroek, programmamanager verstedelijking bij de provincie Zuid-Holland, pitchte kort over de verstedelijkingsalliantie rondom de oude lijn. De provincie Zuid-Holland staat de komende twee decennia voor de uitdaging om 170.000 woningen te realiseren waarvan een groot deel ontwikkeld wordt in randgemeenten rondom de spoorlijn tussen Leiden en Dordrecht. Ongeveer twee derde van deze opgave wordt nu gebouwd of kan gestart worden op korte termijn. De uitdaging zit in het overige deel dat op complexere locaties gebouwd moet worden, daar waar woningbouw veel lastiger is. Dit kan door bijvoorbeeld milieuwetgeving, het verplaatsen van bedrijven, maar een grote rol heeft ook de ov-verbindingen. De opgave vraagt om een integrale aanpak vanuit de provincie Zuid-Holland, vooral ook in samenwerking met marktpartijen en partners.

Na het perspectief vanuit de overheid was het aan Frans Holleman, regiodirecteur Noord-Oost van BPD, om dieper in te gaan op de rol van marktpartijen binnen het vraagstuk mobiliteit en woningbouw. Het raakvlak tussen en tegelijkertijd de opgave voor de markt en de overheid zit in de balans tussen korte en lange termijn denken. Waarbij ontwikkelaars denken in kortere termijnen dan de overheid. Toch probeert BPD mobiliteit zo veel mogelijk in het ontwikkelproces te betrekken. Door het denken vanuit doelgroepen kan er slim omgegaan worden met de parkeernorm. Zo wordt er ruimte gewonnen voor verdichting. Als markt en overheid het hierover eens kunnen worden, kan een samenwerking ontstaan waarbij een deel van de financiële opbrengsten hiervan in het gebied zelf geïnvesteerd kunnen worden.

Martijn Eskinasi, onderzoeker verstedelijking en mobiliteit bij het Planbureau voor de Leefomgeving, verschoof met zijn perspectief wonen en mobiliteit naar een hoger schaalniveau. Het PBL doet onderzoek naar de pendelbewegingen van werkend Nederland en de verstedelijkingsopgaven. Welke pendelniveaus zijn er in Nederland te ontdekken en hoe is dat de afgelopen jaren veranderd? Er is een enorme verstedelijkingsopgave die haar uitwerking heeft op het landschap en op het pendel gedrag binnen en tussen de steden.

               

Het spelen van de serious game
Na de pitches is het zover, we gaan gamen! Alle deelnemers kregen de kans om digitaal met een 3D gebiedsontwikkelingstool te spelen over klimaatadaptatie op de campus van de TU Delft. Tygron heeft dit spel ontwikkeld om klimaatadaptatie te belichten vanuit verschillende rollen. Voor IMS ontwikkelt Tygron een soortgelijke serious game. Net als bij mobiliteit en woningbouw zit de opgave in de kruisbestuiving tussen verschillende organisaties en de claims die deze organisaties op de ruimte leggen. Doel van deze climate game is om de Delftcampus op een zo klimaat neutrale manier te ontwikkelen.

Er werd gewerkt in drie groepen die tegen elkaar speelden. Binnen de drie groepen waren verschillende rollen verdeeld. Elke rol had zijn eigen doelstelling, de gemeente moest bijvoorbeeld de leefomgeving verbeteren, de universiteit onderwijslocaties realiseren en als ontwikkelaar van studentenwoningen had de opdracht om woningen te bouwen. Met naast hun eigen belangen één gezamenlijk doel: de universiteitscampus van Delft klimaat neutraal maken. De uitdaging was niet zozeer in het realiseren van je eigen doelstelling, maar juist om samen met andere spelers het gezamenlijke doel te volbrengen. Winnen kon alleen door met alle partijen in het team samen te werken.

Met veel plezier werd er snel kennisgemaakt met de wereld van ontwikkelen op de campus van de TU Delft. De ver ontwikkelde speltechniek bootste het proces van ontwikkelen en onderhandelen perfect na. Het bleek essentieel om niet alleen naar je eigen beeldscherm te kijken, maar ook fysiek naar mensen in andere rollen toe te lopen om te overleggen. Kreten zoals “goedkeuring hebben we niet nodig, wij hebben ontwikkelgrond zat” veranderde snel in “als wij een groen dak op ons gebouw plaatsen, helpen jullie dan in het gereed maken van dit stuk grond?”. De druk van tijd en geld speelde bij elke rol een belangrijk aandeel in het behalen van het doel. Dit kon door snelle en slimme allianties getackeld worden.

 

 

Hoe is het spel ervaren door de deelnemers?
Hoe is het spel ervaren door de deelnemers? Is Serious Gaming inderdaad een innovatieve manier die een aanvulling kan zijn in de planontwikkelingsfase? Het merendeel van de experts vinden van wel, team A: ‘’je wordt helemaal het spel ingezogen, absoluut een goede simulator voor het testen van ruimtelijke ingrepen’’. Iedereen die meedeed was enthousiast over deze simulator van de werkelijke opgave. In een opgalaten sfeer werden de scores opgemaakt. De groep die won had tijdens het spelen het spelen het eerst contact gelegd tussen de rollen. De wisselwerking tussen sectorale opgaven en samenwerkingen zorgde voor een belangenspel waarbij nieuwe vormen van ontwikkelen werden bereikt.

En hoe gaat het verder?
Het spel had duidelijk relatie tot de woningbouw en mobiliteitsopgaven, het thema dat centraal stond in de eerste Meet-Up van IMS. De deelnemers van de Meet-Up hebben voor het eerst kennis gemaakt met de impact van gaming als ontwikkelingstool bij complexen opgaven. De deelnemers, allemaal mensen uit het werkveld, hadden na het spelen van de Serious Game uitstekende input om het experiment van Erwin van der Krabbe en Sander Lenferink nog scherper te maken. De verwachting is dat een eerste versie van de serious game over regionale woningbouwprogrammering in de zomer van 2018 gespeeld kan worden in de praktijk, we houden u op de hoogte!